Αναρωτιέσαι πώς θα είναι το πρώτο διάστημα μετά τον τοκετό; Το διάστημα της λοχείας; Ελπίζω μετά το τέλος του άρθρου να είναι λίγο πιο ξεκάθαρο στο μυαλό σου και να έχεις μια ιδέα του τι έρχεται. Μπορείς επίσης να δεις και το άρθρο μου για τον πρώτο μήνα με το μωρό για τη δικιά μου εμπειρία.
Στη διάρκεια της εγκυμοσύνης διάβασα πολλά άρθρα σχετικά με τo σωματικό αλλά κυρίως το ψυχολογικό κομμάτι μετά τον τοκετό. Μίλησα και με κοντινές μου μαμάδες για να μάθω πώς ήταν η δικιά τους εμπειρία. Οπότε μια ιδέα την είχα ήδη, αλλά και πάλι υπήρχαν κάποιες εκπλήξεις! Θα προσπαθήσω λοιπόν να καλύψω κάποια κενά που ίσως και εσύ να έχεις.
Αναμενόμενα συμπτώματα
Τα πιο κλασικά συμπτώματα, τα οποία μάλλον θα έχεις ήδη ακούσει και για τα οποία λογικά θα σε ενημερώσουν και όταν γεννήσεις είναι:
- αιμορραγία
- πόνος στην ευαίσθητη περιοχή
- πόνος λόγω καισαρικής τομής
- πρησμένο στήθος
- ραγάδες
Αιμορραγία
Η αιμορραγία μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες, ίσως μέχρι και 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό. Η μεγάλη ροή είναι τις πρώτες 7-10 μέρες και στη συνέχεια μειώνεται συνεχώς, αλλά η αλήθεια είναι πως παίρνει κάποιο διάστημα να σταματήσει εντελώς.
Έκπληξη: Κάτι που δεν ήξερα και ήταν αρκετά τρομακτικό, ήταν μία μάζα αίματος που αποβλήθηκε την πρώτη μέρα και μία ακόμη λίγες ημέρες μετά. Είναι κάτι φυσιολογικό, που συμβαίνει επειδή μαζεύεται μεγάλη ποσότητα αίματος στην μήτρα που αντί να βγει σταδιακά, πήζει και δημιουργεί μία μάζα που αποβάλλεται ολόκληρη. Καλό είναι πάντα να τη δείξετε σε κάποια μαία ή νοσοκόμα ώστε να ελέγξει αν είναι μεγαλύτερο από το αναμενόμενο ή αν περιέχει κάποιο τμήμα του πλακούντα. Κατά πάσα πιθανότητα όμως δεν είναι κάτι παραπάνω από αυτό που περιέγραψα.
Πόνος στην ευαίσθητη περιοχή
Αν είχες φυσιολογικό τοκετό, θα έχεις κατά πάσα πιθανότητα έστω ένα μικρό σκίσιμο στο περίνεο, ή μπορεί να έχεις υποβληθεί και σε περινεοτομή. Οπότε να περιμένεις από μια ενόχληση έως και πόνο για μέρες εκεί κάτω. Είναι φυσιολογικό και απλά πρέπει να κάνεις λίγη υπομονή και φυσικά να φροντίζεις την περιοχή μέχρι να επουλωθεί το τραύμα.
Πόνος λόγω καισαρικής τομής
Σχετικά με αυτό δε γνωρίζω πολλά, όμως συνήθως ο πόνος είναι πιο έντονος από αυτόν μετά από φυσιολογικό τοκετό. Ταυτόχρονα έχεις μειωμένη ικανότητα να κινηθείς, να σηκώσεις το μωρό σου, και χρειάζεσαι μεγαλύτερο διάστημα για να αναρρώσεις.
Πρησμένο στήθος
Την 3η-4η ημέρα μετά τον τοκετό γεμίζει το στήθος πρώτη φορά γάλα (μέχρι τότε υπήρχαν πολύ μικρές ποσότητες). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα έντονο πρήξιμο και πόνο στο στήθος, το οποίο ταυτόχρονα είναι πολύ ζεστό. Καλό είναι να λάβεις κάποια μέτρα σε αυτή τη φάση για να αποφύγεις τη συμφόρηση (δες tips στο άρθρο μου για τον θηλασμό). Το πρήξιμο θα περάσει μετά από 2-3 μέρες, οπότε λίγη υπομονή!
Ραγάδες
Γλίτωσες τις ραγάδες στην κοιλιά ή και στο στήθος στη διάρκεια της εγκυμοσύνης; Μπορεί μέσα σε μια μέρα να εμφανιστούν λόγω του πρηξίματος στο στήθος! Μικρά ασήμαντα σημάδια της μητρότητας, αλλά μπορείς πάντα να εφαρμόζεις ένα λαδάκι, ώστε να μειώσεις όσο γίνεται τα σημάδια.
Συμπτώματα που δεν περίμενα
- Πόνος στη μέση
- Πόνος στον αυχένα
- Πόνος στα χέρια
- Πονοκέφαλοι
Πόνος στη μέση
Ο πόνος στη μέση είναι κάτι που περίμενα μόνο κατά τη διάρκεια του τοκετού. Προσωπικά όμως είχα έντονους πόνους στη μέση τις πρώτες εβδομάδες μετά τον τοκετό και ιδίως τις πρώτες ημέρες. Κάποιες φορές έτυχε ο πόνος αυτός να μην περιοριστεί στη μέση αλλά να εκτείνεται από χαμηλά στη μέση μέχρι και τη βάση του κεφαλιού μου, για λίγα δευτερόλεπτα, όταν έκανα κάμψη της σπονδυλικής στήλης. Ψάχνοντάς το έμαθα ότι ο πόνος στη μέση είναι κάτι που συμβαίνει σε πολλές γυναίκες μετά τον τοκετό μια και τα οστά της λεκάνης μετακινούνται και οι σύνδεσμοι χαλαρώνουν για να πραγματοποιηθεί ο τοκετός. Ταυτόχρονα οι εγκάρσιοι κοιλιακοί έχουν απομακρυνθεί μεταξύ τους και δεν έχουν επανέλθει ακόμη, πράγμα που κάνει την καθημερινή επιβάρυνση στη μέση πολύ μεγαλύτερη. Οι πόνοι στη μέση μπορεί να εξαφανιστούν εντελώς έως και μετά από κάποιους μήνες, όμως φυσικά μειώνονται συνεχώς και η ένταση τους είναι μεγαλύτερη κυρίως τον πρώτο μήνα (τουλάχιστον έτσι ήταν σε μένα). Το δεύτερο πρόβλημα που είχα εγώ σχετικά με τον πόνο σε όλη τη σπονδυλική στήλη φαίνεται να μη σχετίζεται με το πρώτο και να έχει να κάνει με ένα συνδυασμό της επισκληριδίου και της έντασης στον αυχένα.
Πόνος στον αυχένα
Ο πόνος στον αυχένα δεν είναι τόσο επακόλουθο του τοκετού, αλλά περισσότερο της φροντίδας του μωρού. Η κακή στάση κατά την φροντίδα του μωρού και τον θηλασμό, το σφίξιμο καθώς κρατάμε το μωρό μέχρι να συνηθίσουμε και να μη φοβόμαστε πως θα “σπάσει”, και το γεγονός ότι κοιτάμε συνεχώς κάτω για να βλέπουμε το μωρό οδηγούν σε μεγάλη επιβάρυνση στον αυχένα. Το καλύτερο που έχεις να κάνεις είναι να προσπαθείς να κουβαλάας το μωρό με κατεβασμένους τους ώμους, να σκύβεις όσο λιγότερο μπορείς (ξέρω, δεν παίρνεις τα μάτια σου από πάνω του, αλλά ίσως κάποιες φορές πρέπει!) και να αποφεύγεις όσο γίνεται το κινητό ή αλλιώς να το κρατάς στο επίπεδο των ματιών σου. Κάποιες διατάσεις στον αυχένα για να χαλαρώνει κατά τη διάρκεια της ημέρας και ακόμα καλύτερα ένα μασαζάκι από τον σύντροφό σου μόνο καλό μπορεί να κάνει!
Πόνος στα χέρια
Ένα άλλο σύμπτωμα που ήταν ακόμα μεγαλύτερη έκπληξη για εμένα ήταν ο πόνος στα χέρια. Αυτός εμφανίστηκε περίπου 10-14 μέρες μετά τον τοκετό και αποτελούνταν από πόνο στον καρπό (κάτω από τον αντίχειρα) και στον μυ του πήχη. Κάποιες φορές με ενοχλούσε και το νεύρο που περνάει από τον αγκώνα. Αυτά τα προβλήματα, όπως μου είπαν αργότερα ο γιατρός και η φυσικοθεραπεύτρια, σχετίζονται με την κακή στάση και την ένταση στον αυχένα αλλά και με τους συνδέσμους στα χέρια, οι οποίοι χαλαρώνουν πολύ λόγω των ορμονών και κάνουν τα χέρια αρκετά πιο ευάλωτα και ασταθή. Φυσικά και το γεγονός ότι κουβαλάμε όλη την ημέρα ένα μωρό δε βοηθάει.
Η συμβουλή μου: γύμνασε τα χέρια σου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (και από πριν!). Όσο πιο δυνατούς μύες έχεις, τόσο μεγαλύτερη υποστήριξη θα υπάρχει γύρω από τις χαλαρές αρθρώσεις και συνδέσμους σου. Μπορεί να αποβεί σωτήριο! Επίσης αν έχεις πόνο στον καρπό, προσπάθησε να μη σηκώνεις το μωρό σου με τον παρακάτω τρόπο όπου ο αντίχειρας με τον δείκτη σχηματίζουν ένα L (αριστερή εικόνα), αλλά με άλλους τρόπους όπου τα δάχτυλά σου είναι κλειστά και η παλάμη σου σε ευθεία γραμμή με τον πήχη (δεξιά εικόνα). Επίσης, αφού περάσουν οι πολύ πρώτες εβδομάδες (συνήθως περίπου 6), μπορείς να αρχίσεις να κάνεις ασκήσεις που δυναμώνουν τους ώμους αλλά και τους καρπούς σου.
Πονοκέφαλοι
Το τελευταίο σωματικό σύμπτωμα που βίωσα εγώ ήταν οι πονοκέφαλοι. Η μαία μου είπε ότι μάλλον είναι αποτέλεσμα της επισκληριδίου και μάλιστα ένα αρκετά συχνό σύμπτωμά της. Ένα παυσίπονο που σου επιτρέπει ο γιατρός σου μπορεί να βοηθήσει μέχρι να μειωθούν τα συμπτώματα.
Ψυχολογία
Σκαμπανεβάσματα
Τη μια πετάς από ευτυχία που έχεις το μικρό σου πλασματάκι μπροστά σου επιτέλους και σκέφτεσαι όλα τα πράγματα που θα κάνετε μαζί τα επόμενα χρόνια, και την άλλη ζεις μέσα στην απελπισία για το πότε θα ξανακοιμηθείς και πότε θα σταθείς στα πόδια σου. Τη μια θέλεις να κοιμηθείς δίπλα στο μωρό σου για να μην το αφήσεις στιγμή, και την άλλη θέλεις απλά να πας κάπου μακριά, στην ησυχία, να ξεκουραστείς επιτέλους λιγάκι.
Να τα περιμένεις τα σκαμπανεβάσματα, η αλλαγή στη ζωή σου είναι τεράστια και οι ορμόνες δε σε βοηθάνε να την αντιμετωπίσεις. Μπορεί να είσαι και περισσότερο λυπημένη για λίγες μέρες, ίσως να κλαις και αρκετά συχνά, αρχίζοντας περίπου από την 5η μέρα της λοχείας. Αυτό μπορεί να είναι κάτι πολύ μικρό, baby blues ή ακόμα και επιλόχειος κατάθλιψη αν τα συμπτώματα είναι πολύ έντονα. Ανέθεσε σε κάποιον να σε παρατηρεί, σε περίπτωση που έχεις πολύ έντονη στεναχώρια, κάνεις κακές σκέψεις για σένα ή/και το μωρό, και δε θέλεις να το φροντίζεις όπως πρέπει. Σε αυτή την περίπτωση απευθύνσου σε ειδικό.
Μην τρομάζεις όμως! Είχα διαβάσει τόσα στη διάρκεια της εγκυμοσύνης για την επιλόχειο κατάθλιψη που φοβόμουν τόσο να μην αποκτήσω. Οι πιθανότητες όμως είναι με το μέρος σου, μάλλον απλά θα περάσεις τα σκαμπανεβάσματα που πέρασα και εγώ. Ακόμα κι αν είναι κάτι πιο σοβαρό όμως, το σημαντικό είναι να το καταλάβεις εγκαίρως και να ζητήσεις βοήθεια. Και όλα θα πάνε καλά!
Η μοναξιά της μητρότητας
Είναι μια περίεργη μοναξιά, που πιθανότατα δεν έχεις ζήσει προηγουμένως. Όσο καλό και βοηθητικό σύζυγο και να έχεις, το βάρος κατά βάση θα πέσει πάνω σου. Το πρώτο διάστημα θηλάζεις τόσο συχνά (αν θηλάζεις), που αναγκάζεσαι να ξυπνάς συνεχώς, και αυτό δεν είναι κάτι που μπορείς να αλλάξεις αν θέλεις να θηλάσεις αποκλειστικά. Επίσης είσαι σε πολύ διαφορετική φάση από τον σύζυγό σου. Θέλεις οι ορμόνες; Όλα τα συμπτώματα που προαναφέραμε που σε κρατάνε δέσμια στο κρεβάτι; Ο σύζυγός σου που πηγαίνει στη δουλειά ενώ εσύ όχι; Όλα αυτά δημιουργούν μια απόσταση μεταξύ σας, με εσένα να νιώθεις την αδικημένη της υπόθεσης και κάπως μόνη.
Θα περάσει όμως και αυτό, θα βρείτε σύντομα τους ρυθμούς σας. Μη σε αφήσει αυτό να διακόψεις το θηλασμό, είναι τόσο πολύτιμος για σένα και το μωράκι σου (ναι, είναι και για σένα!). Και τώρα θα σκεφτεσαι: βρε Έλενα γιατί δεν έβγαζες γάλα να δίνει κάποιος άλλος στο μωρό σου το βράδυ για να κοιμάσαι παραπάνω; Πολλοί μου το ρώτησαν αυτό. Και απαντώ: γιατί δε βρίσκω κανένα νόημα. Την ώρα που το μωρό θα πιει από το γάλα που του ετοίμασα, το στήθος μου θα πρηστεί υπερβολικά και θα πρέπει να ξυπνήσω ούτως ή άλλως για να κάνω άντληση. Άρα τι κέρδισα; Μόνο το να ρυθμίσω πότε ακριβώς θα διακόψω τον ύπνο μου, χωρίς όμως να έχω πολλές επιλογές. Όμως έχασα χρόνο για να αντλήσω γάλα, να πλύνω και να αποστειρώσω το θήλαστρο και τη σύνδεση με το μωρό μου. Thanks, I’ll pass!
Θετικές εκπλήξεις
Ουδέν κακόν αμιγές καλού! Μέσα σε όλα τα σωματικά και ψυχικά συμπτώματα υπήρχαν και κάποια θετικά που δεν περίμενα να βγουν από αυτές τις πρώτες μέρες (εκτός φυσικά από το θαυματάκι μου!).
- Η κοιλιά της εγκυμοσύνης εξαφανίστηκε μαγικά! Εντάξει μην περιμένετε από τη μια στιγμή στην άλλη, αλλά μέσα σε 10 μέρες περίπου ήταν σα να είχα λίγα παχάκια στην κοιλιά. Τις πρώτες μέρες η κοιλιά ήταν αρκετά αστεία γιατί ήταν φουσκωμένη αλλά άδεια! Ήταν απίστευτο να παρατηρώ αυτή την αλλαγή να συμβαίνει γιατί πραγματικά ξυπνούσα κάθε μέρα και έβλεπα άλλη Έλενα. Είναι μαγικό το τι μπορεί να κάνει το σώμα σου για να φέρει στον κόσμο ένα νέο πλασματάκι.
- Random “σύμπτωμα” ήταν ότι είχα πάρα πολύ απαλό δέρμα. Δεν έχω ιδέα πού οφειλόταν και δεν το είχα ακούσει και από πουθενά αλλού. Αλλά το δέρμα μου ήταν απίστευτα απαλό, σαν μωρουδίστικο! Να φανταστώ οι ορμόνες έκαναν τη δουλειά τους; Ποιος ξέρει, πάντως δεν κράτησε πολύ, καμία βδομαδούλα μόνο.
- Χάρη σε όλα αυτά που είχα περάσει και όσα καλούμουν να αντιμετωπίσω καθημερινά, ένιωθα πολύ πιο δυνατή και πως ό,τι και να γίνει εγώ θα είχα τη δύναμη να το αντιμετωπίσω γιατί έπρεπε να είμαι εκεί για το μωρό μου. Είναι τόσο απελευθερωτική αυτή η αίσθηση ότι μπορείς να χειριστείς τα πάντα!
- Και πάλι χάρη στις δυσκολίες, ένιωσα να γινόμαστε ομάδα με τον σύζυγό μου. Εμείς πάντα διαφωνούσαμε για πολλά, και ιδίως το ποιος θα κάνει τι στο σπίτι, αλλά εκείνες τις πρώτες ημέρες επιβίωσης έκανε πάντα τις δουλειές όποιος είχε παραπάνω δύναμη εκείνη τη στιγμή, πράγμα που με έκανε να διώξω από μέσα μου τον όποιο ανταγωνισμό ένιωθα πριν και να απολαύσω το αίσθημα ομάδας.
- Τελευταίο και καλύτερο: η απίστευτη χαρά και συγκίνηση του να βλέπω το μωράκι μου να μεγαλώνει χάρη στην φροντίδα μου, και ιδίως κάθε φορά που τον ζυγίζαμε και έπαιρνε πολύ βάρος χάρη στον θηλασμό. Ένιωθα πως τα καταφέρνω τόσο καλά στο μεγάλωμά του και αυτό μου προκαλούσε πολύ όμορφα συναισθήματα.
Ελπίζω αυτή η λίστα με όλα τα συμπτώματα που είχα εγώ να σε βοήθησε να ξέρεις τι να περιμένεις το πρώτο διάστημα. Εσύ είχες περίεργα συμπτώματα στην περίοδο της λοχείας; Γράψε μου στα σχόλια!
